Best Joomla Template by Web Design

De Yasak (traditioneel recht)

Category: Cultuur

De Yasak zijn diverse verboden welke een uitgangspunt zijn voor de gedragscode van de Khans van Mongolië, een erecode van traditioneel recht. Een Khan is een heerser en veroveraar.
De verboden werden door ruiters tijdens hun ritten gerijmd en gezongen, waardoor werkende burgers dit overnamen en de, voornamelijk ongeletterde, bevolking op de hoogte gebracht werd.

De Yasak behandelt zowel ethische als hygiënische kwesties. Enkele voorbeelden zijn;

·         Gelijkheid voor iedereen.

·         Iedereen zal even hard werken.

·         Alle religies worden met evenveel respect behandeld.

·         Khans of generaals die met buitenlandse heersers samenspannen verdienen de doodstraf.

·         Het executeren van vijandelijke leiders moet zonder bloedvergieten gebeuren, zodat geen koninklijk bloed de aarde raakt.

·         De leider mag geen andere titel dan khan voeren.

·         De heersers mogen geen bezit van gestorvenen zonder erfgenamen nemen, maar moeten er voor zorgen dat dit naar degene gaat die zich in heeft gezet voor het welzijn van de gestorvene.

·         Als de leider stierf moest er een khuriltai bijeen geroepen worden om de opvolging te garanderen.

·         Men mag niet te veel alcohol drinken, liever niet meer dan driemaal per maand.

·         Men mag zich niet wassen in een stromende rivier.

·         Paarden mogen niet uit een stilstaande waterbron drinken.

·         Soldaten die hun legeronderdeel verlaten moeten geëxecuteerd worden.

·         Het volk moet de khan verzorgen met het overschot van hun voedsel.

·         Alle stammen moeten de khan paarden, rammen, melk en wol of wollen goederen geven.

·         Soldaten mogen niet jonger zijn dan twintig jaar oud.

·         Indien een soldaat in de strijd vlucht uit zijn onderdeel van tien, zullen alle tien de soldaten gedood worden.

 

De verboden werden gehandhaafd door rechtspraak. Een beschuldigde werd pas gestraft als zijn schuld vaststond of hij bekend had. Men kreeg boetes, werd verminkt of geëxecuteerd, maar niet gemarteld. Voorbeeld van een executie; de beoordeelde werd gewikkeld in een tapijt, door paarden overreden, om zo te sterven aan inwendige bloedingen. Zijn bloed raakt hierbij de aarde niet, wat tegenspoed betekent.

Fototentoonstelling in Rijksmuseum Volkenkunde Leiden

Category: Cultuur

Vanaf 22 april is er in het Rijksmuseum Volkenkunde Leiden de prachtige expositie van fotograaf Jimmy Nelson (1967) te zien, LEVE DE MENS! Jimmy Nelson reisde de wereld rond om volken te fotograferen, voordat deze bijzondere culturen hun bestaan verliezen. Zo heeft hij onder andere de Chukchi in Siberie,  de Dani in Papua en de Kazakhs uit Mongolië gefotografeerd. Jimmy Nelson was erg onder de indruk van zijn reis door Mongolië.   Jimmy Nelson: ‘’We went north by plane to the subarctic taiga to photograph the Tsaatan tribe. Then west to the remote mountainous region of Bayan Olgii for the Kazakh tribe. We were astonished by the vastness of Mongolia. For hours we flew over beautifully desolate snow-covered mountains without a single sign of civilization anywhere. Except for maybe the odd little plume of smoke from a campfire somewhere far down below. Rarely in the project were there so many aspects that were balanced in harmony: the aesthetics, the landscape, culture, the surroundings and the soul of the people. Out of all the places we visited, this is where it all balanced. That said, the conditions were very difficult to work in. The ice-cold wind made the going terribly tough. But on the other hand the flow of the energy was very easy, because the people were giving us so much.”

De heilige Ovoo

Category: Cultuur
Een Ovoo is een soort berg bestaande uit een verzameling van offergiften. Er liggen stenen op, stokken, dierenbotten, wodkaflessen, hout, auto-onderdelen en heel veel blauwgekleurde linten (khadags). Een Ovoo is een offerplaats voor het sjamanistische geloof.
OvooDe Ovoo’s zijn vooral te vinden op heuvels en op bergen. Wanneer men een Ovoo tegenkomt onderweg, is het de gewoonte om er drie keer met de klok mee om heen te lopen. Er moeten dan bijvoorbeeld steentjes of keitjes op de hoop gegooid worden en daarna mag men een wens doen. Niet iedereen heeft tijd om te stoppen voor een Ovoo; er wordt dan ook wel eens drie keer getoeterd bij het langsrijden.
Ovoo’s worden voor de Mongolen als zeer heilig gezien en er zijn een aantal regels die gelden in de buurt van een Ovoo. Zo mag er niet gejaagd worden in de nabijheid en ook niet gegraven worden. Er wordt gelooft dat de mensen die geen respect tonen voor de Ovoo ziek zullen worden of zelfs kunnen overlijden.

Shagai

Category: Cultuur
Mongoolse mensen spelen ShagaiIn Mongolië kunt u een spel spelen dat nergens anders ter wereld beoefend wordt, namelijk shagai. Dit wordt gespeeld met de botjes van de enkels van een schaap. Er zijn verschillende varianten mogelijk. De botjes hebben vier zijde en iedere zijde staat voor een dier, namelijk schaap, geit, kameel en paard. Een voorbeeld is “Shagai Nyaslakh”.
Men gooit een dertigtal botjes in de lucht en vallen op de grond. Als er een botje rechtop komt te staan, heet dit een koe en dient er opnieuw gegooid te worden. De botjes vallen allemaal op een zijde. Als ze dezelfde afbeelding uitbeelden, mag men proberen om ze tegen elkaar te schieten. Wanneer dit lukt, pakt men 1 van de twee botjes. Lukt dit niet, mag de volgende de botjes gooien en proberen te schieten 
Een andere variant heet “Mori Uraldakh”. De letterlijke vertaling is horse racing oftewel paardenrace. Bij dit spel legt men de botjes op de zijde van het “paard”. Hier wordt een hele route van aangelegd die ook nog eens van richting veranderd. Het heeft de functie van een parcours. Ieder kiest een shagai die fungeert als “paard” oftewel pion. Alle “paarden”staan aan de start. Met een viertal botjes gaat men dobbelen. Het aantal botjes dat op de zijde paard valt, is het aantal stappen dat men vooruit mag zetten.

Traditionele Gertenten

Category: Cultuur
Traditionele Gertent in MongoliëDe Mongoolse nomaden wonen het hele jaar door in gers, ook wel yurts genoemd. De ger is een grote witte ronde vilten tent. De gers zijn vooral te vinden op de uitgestrekte steppen van Mongolië, maar ze zijn ook te vinden in de buitenwijken van Ulaanbaatar.
De binnenwand van de ger bestaat uit een houten hekwerk dat in felle kleuren is beschilderd. Midden in de tent staat een grote rechtopstaande paal die het dak van de ger ondersteund. De meubels in de ger zijn ook in zeer felle kleuren beschilderd, zoals de bedden, kastjes en tafeltjes. 
De ger heeft weinig faciliteiten. De wc en de douche (als die al aanwezig is) bevinden zicht buiten de tent. De douche wordt door meerdere families gebruikt. In de zomer wijken de families eerder uit naar nabij gelegen rivieren en stromingen als wasgelegenheid.
De gers zijn altijd met de opening naar het zuiden gericht, dit omdat het de heilige windstreek is voor de Mongoliërs. 
Een aantal gebruiken in en bij de gertent is ook te vinden bij de ‘Do’s and don’ts’ in het menu ‘algemene informatie’. Het is gebruikelijk voor vrouwen om de ger te betreden via de rechterkant, en voor de mannen aan de linkerkant. In het mannengedeelte wordt de melkvoorraad opgeslagen, in het vrouwengedeelte zijn de waterkannen en kookgerei te vinden. Iedere ger heeft een speciale plek voor gasten en een plek voor ouderen, in het achterste gedeelte van de ger.
De gertenten zijn zo gebouwd, dat ze binnen een korte tijd op te bouwen zijn en weer af te breken zijn. Dit komt omdat de nomadenfamilies wel zeven keer in een jaar verkassen naar andere vruchtbare gebieden om het vee te kunnen laten grazen.