Best Joomla Template by Web Design

Muziek

Category: Kunst
Morin KhurWat doe je als je dagenlang op je paard met je kudde over de steppe trekt? Dan ga je zingen. Onder alle volken die als (semi-)nomade of veedrijver over de steppe, de pampa of de prairie trekken is een lange zangtraditie ontstaan. Ook bij de Mongolen zijn het liederen die een romantische ode aan de natuur onder woorden brengen. De nomade bezingt niet alleen de schoonheid van zijn land, maar zingt ook zijn dieren toe. Geef me goed vlees en goede melk, zorg voor de veiligheid van je mededier, leer je jongen hoe ze moeten overleven in een wereld vol gevaren.
De nomade te paard zingt zonder begeleiding, maar ’s avonds in of voor zijn tent (ger) komen een of meer instrumenten tevoorschijn. De Mongolen maken voornamelijk gebruik van snaarinstrumenten, in mindere mate van blaasinstrumenten. Het opvallendst is de paardenhoofdvedel (morin khuur), een tweesnarig instrument dat als een cello bespeeld wordt en waarvan het bovenste uiteinde is gesneden in de vorm van een paardenhoofd. De legende wil dat een getrouwde man verliefd werd op een dame die ver weg in een ander kamp woonde. Zij schonk hem een toverpaard dat zo hard kon lopen dat de man haar elke nacht kon bezoeken en voor zonsopgang weer thuis kon zijn (wat je al niet over hebt voor je geliefde). Zijn vrouw kwam er na drie jaar achter en liet het paard doden, waarna de man uit de beenderen een viool sneed met de vorm van een paardenhoofd als herinnering aan zijn  snelle viervoeter en zijn nachtelijke escapades.
De Mongolen hebben een bijzonder vorm van zingen bedacht, de keelzang (khöömi). Niet uniek Mongools (ook Tuvanen en enkele andere Siberische en subarctische volken kennen het keel- of boventoonzingen), maar geen volk is er zo bedreven in. De techniek is niet echt moeilijk, maar het kost toch jaren om een staat van perfectie te bereiken. Het komt er op neer dat de zanger (vrouwen beheersen de techniek niet) twee tonen tegelijk kan produceren.
Mongoolse liederen zijn dikwijls ongewoon lang (geen wonder als je zo lang op een paard moet zitten). Men maakt onderscheid tussen lange liederen (urtyn duu of long songs) en korte liederen (bogino duu of short songs), die naar onze maatstaven nog steeds heel lang duren. De lange liederen hebben behalve op het landschap dikwijls ook betrekking op heldendaden uit lang vervlogen tijden. De korte liederen hebben een informeel, soms satirisch karakter en worden meestal alleen in kleine kring gezongen. De buitenlandse gast wordt daarbij beleefd uitgenodigd op zijn beurt een lied in de eigen taal te zingen.
De traditionele muziek blijft enorm populair, ondanks de opkomst van de muziek van onze tijd. Ook Mongolië heeft plaatselijk zeer bekende popgroepen, die vooral in Ulaanbaatar volle zalen trekken. Sommige imiteren niet klakkeloos westerse groepen, maar brengen een mix van Mongoolse songs en westerse ritmes. Volgens insiders heft de populaire meidengroep Lipstick het inmiddels in populariteit afleggen tegen concurrent Gala.

© Pausanias